عێراق گەورەترین بازدانی بەرهەمهێنانی نەوت بەخۆوە دەبینێ

ئەحمەد مستەفا

زۆربەی بەرهەمهێنەرانی نەوت لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە ساڵی داهاتوودا بەرهەمهێنانی نەوتی خاویان بە رێژەی دوو هێندە بەرز دەبێتەوە، ئەوەش هەستانەوەیە لەدوای شەڕی ئێران و داخراوی گەرووی هورمزەوە روودەدات.

کۆمپانیای بی ئێم ئای، یەکەیەکی کۆمپانیای فیچ سۆڵوشنز، لە راپۆرتێکدا کە لەلایەن دەزگای نیو سترایتس تایمزی مالیزیاوە بڵاوکراوەتەوە، رایگەیاندووە، دووەم گەورەترین بەرهەمهێنەری نەوتی ئۆپێک، عێراق، کە یەکەم وڵات بوو بەرهەمی نەوتی کەمکردەوە لە دوای پچڕانی کەشتیوانی، بڕیارە لە ساڵی 2027دا گەورەترین بازدانی بەرهەمهێنان بەخۆیەوە ببینێت، کە 34.1% دەبێت.

هەروەها، ئیمارات کە ئێستا بەهۆی ئەندامێتی ئۆپێکەوە بەرهەمهێنان بە ڕێژەی 33% گەشە دەکات، کوێت بەرهەمهێنان بە ڕێژەی 26.3%، بەحرەین بە ڕێژەی 15.7% و سعودیە بە ڕێژەی 14.5%، بەپێی BMI.

بەهۆی ئەوەی گەرووی هورمز بە شێوەیەکی دیفاکتۆ داخرا و هاتوچۆ لە ڕێگەی خاڵی خنکاندنەوە کە 20%ی دابینکردنی نەوت و LNGی جیهانی بەڕێوەدەبات، بە ڕێژەی نزیکەی 90% داڕما، بەرهەمهێنەرانی نەوتی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بە خێرایی ناچار بوون بەرهەمی سەرەوەی رووبارەکان کەم بکەنەوە بەهۆی پڕبوونی شوێنی هەڵگرتن. زیاتر لە 10 ملیۆن بەرمیل نەوتی خاو لە رۆژێکدا لە قەبارەی بەرهەمهێنانی رۆژانەی جیهانی سڕاوەتەوە.

داتاکانی کۆمپانیای کلێر دەریانخستووە کە ئێستا جیهان یەک ملیار بەرمیل نەوتی خاوی لەدەستداوە، تا 22ی ئایار، زیانەکانی کەڵەکەبووی دابینکردنی نەوتی خاو و کۆندێنسێت لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست گەیشتبووە 961 ملیۆن بەرمیل و تا کۆتایی مانگی ئایار ڕێژەی یەک ملیار بەرمیل تێپەڕاندووە.

بەهۆی خراپترین پچڕانی دابینکردنی نەوت لە مێژووی بازاڕەکانی نەوتدا، ئێستا بەرهەمهێنانی نەوتی ئۆپێک بۆ نزمترین ئاستی لە ماوەی 26 ساڵدا دابەزیوە، پێشبینی دەکرێت لە ساڵی داهاتوودا، کاتێک قەیرانی گەرووی هورمز یەکلایی دەبێتەوە بەرهەمهێنەرانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بە تامەزرۆییەوە بەرهەمی دواخراو بگەیننە بازاڕ، بەڵام پێدەچێت ئەمە چەند مانگێکی بخایەنێت، چونکە ناتوانرێت هەموو بیرەکان بە خێرایی چالاک بکرێنەوە.