ئەو سیناتۆرە سزادرا کە سوکایەتى بە موسوڵمانانى ئوستراڵیا کرد

وریا فەتاح

رووداوێکی ورووژێنەر و مشتومڕاوی لە ئەنجومەنی پیرانی ئوسترالیا، سەرنجی ناوخۆیی و نێودەوڵەتی راکێشا، دوای ئەوەی سیناتۆر پۆلین هانسۆن، رابەری پارتی “یەک نەتەوە”ی راستڕەوی توندڕەو، بە پۆشینی حیجاب و نیقابەوە چووە ناو هۆڵی دانیشتنەکان.

ئەم کردەوەیە، کە وەک پڕۆپاگەندەیەکی سیاسی بۆ قەدەغەکردنی حیجاب لە شوێنە گشتییەکان ئەنجامدرا، بە خێرایی لەلایەن هاوپیشەکانی و زۆرێک لە چاودێرانی سیاسییەوە وەک “بێزراو، بێڕێزیکردن، و رەگەزپەرستیی روون” ئیدانە کرا.

چیرۆکى رووداوەکە
دوێنێ دووشەممە 24.11.2025، دانیشتنی ئەنجومەنی پیرانی ئوسترالیا بۆ ماوەی زیاتر لە کاتژمێرێک راگیرا، کاتێک سیناتۆر هانسۆن بە نیقابەوە هاتە ناو هۆڵەکەوە، ئەم کارەی هانسۆن، دوای ئەوە هات کە رێگەی پێنەدرا پڕۆژە یاسایەک پێشکەش بکات بۆ قەدەغەکردنی حیجاب و داپۆشینی رووخسار لە شوێنە گشتییەکاندا.

لە دانیشتنەکەدا، هانسۆن رەتیکردەوە نیقابەکە لاببات، هەر بۆیە سوو لاینس، سەرۆکی ئەنجومەنی پیران، فەرمانی پێکرد هۆڵەکە جێبهێڵێتـ بەڵام هانسۆن پابەند نەبوو، بۆیە لاینس ناچار بوو دانیشتنەکان رابگرێت، کە هەنگاوێکی دەگمەنە لە مێژووی پەرلەمانی ئوسترالیادا.

حەوت رۆژ لە دانیشتن بێبەشکرا

ئەمڕۆ سێشەممە، ئەنجومەنی پیرانی ئوسترالیا بڕیاریدا سزای پۆلین هانسۆن بدات و حەوت رۆژ لە دانیشتنەکان بێبەشى بکات، بەهۆی “بێڕێزیکردن” بە پرۆسە پەرلەمانییەکان و کردەوە ورووژێنەرەکەی.

کردەوەکەی هانسۆن، رووبەڕووی شەپۆلێکی توند لە رەخنە و ئیدانە بووەوە لەلایەن هەموو لایەنە سیاسییەکانی ناو پەرلەمانەوە، سیناتۆر فاتیمە پەیمان، یەکەم ژن لە پەرلەمانی فیدراڵی ئوسترالیا کە حیجاب دەپۆشێت، کردەوەکەی هانسۆنی بە “بێزراو و بێڕێزیکردن” ناوبرد و رایگەیاند کە هانسۆن تەنیا دەیەوێت سەرنجی رای گشتی بۆ لای خۆی رابکێشێت.

لەلایەکی دیکەوە، هانسۆن لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا هاوپیشەکانی بە “دووڕوویی” تۆمەتبار کرد، چونکە رێگەیان پێنەدا پڕۆژە یاساکەی پێشکەش بکات.

وتوشیەتى کە حیجابەکەی پۆشیوە بۆ ئەوەی سەرنجی خەڵک بۆ “مەترسییە ئەمنییەکان و خراپ مامەڵەکردن لەگەڵ ژنان” رابکێشێت.

ئەم ڕووداوە مشتومڕێکی گەورەی لە ئوسترالیا دروست کردووە دەربارەی چەندین پرسی گرنگ، وەک ئازادییەکانی تاکەکەسی، فرە کلتووری، سنوورەکانی رەخنەگرتنی ئایین، و رۆڵی نوێنەرانی گەل لە بەشێک لە پەرلەمان، چاودێرانی سیاسی پێیان وایە هانسۆن هەوڵی داوە بنکەی دەنگدەرانی تووندڕەوی راستڕەو هان بدات و سەرنجی رای گشتی بۆ خۆی رابکێشێت.

هانسۆن مێژوویەکی درێژی هەیە لە راگەیاندنی بۆچوونەکانی دژی کۆچبەران و ئیسلام، و لێدوان و کردەوەکانی چەندین جار رووبەڕووی رەخنەی توندی کردۆتەوە.