بۆ ئاو وەزعیان هیچ باش نییە؛ رانیە و قەڵادزێ

وریا فەتاح

رەنگە لەدواى گۆرانییەکەى حەمەجەزاى هونەرمەندەوە کە دەڵێت،”خۆشە فەسڵى بەهارانى رانیە و قەڵادزێ”، هیچ کات هێندەى ئێستا ئەو دوو شارە لەرووى دابینکردنى ئاوەوە وەزعیان خراپ نەبوبێت.

لە رانیە، دابەزینى رۆژ بەڕۆژى ئاستى ئاوى پڕۆژەى قولە، خەریکە دابەشکردنى ئاوى ماڵان دەکات بە سێ رۆژ جارێک، هەرچەندە ئێستا لە 48 کاتژمێردا تەنیا نیو کاتژمێر ئاو بەو ماڵانە دەدرێت کە لەسەر پڕۆژەى قولەن.

لە قەڵادزێش، 95%ـى ماڵەکانى، پشت بە ئاوى پڕۆژەى خاس دەبەستن، پڕۆژەکەش پشت بە ئاوى زێى بچوک دەبەستێت، زێى بچوکیش کلیل و قوفڵەکەى لاى ئێرانە، بە ئارەزووى خۆى دەیکاتەوە و دەیگرێتەوە، بەڵام ئەگەر دایبخات ئیتر قەڵادزێ تووشى گرفت دەبێت.

لە رانیە 25 هەزار هاوبەشى ئاو هەیە، 13 هەزار هاوبەش بەرێژەى 60%ـى هاوبەشان لەسەر پڕۆژەى ئاوى قولەن، لە ئێستادا بە 48 کاتژمێر تەنیا یەکجار، لەو یەکجارەش نیو کاتژمێر ئاویان پێدەدرێت، بەوتەى سەلام عومەر بەڕێوەبەرى ئاوى راپەڕین کە بۆ 964 قسەى کردووە، بیر لەوە دەکەنەوە پێدانى ئاو بکەن بە سێ رۆژ جارێک و تەنیا یەک کاتژمێر، چونکە ئاستى ئاوى قولە دابەزیوە و لە مانگى 9، زیاتریش دادەبەزێت.

هۆکارەکەى ئەوەیە، پڕۆژەى ئاوى قولە بەڕادەیەک کەمى کردووە کە ئێستا تەنیا تواناى بەرهەمهێنانى کەمتر لە 300 مەتر سێجا ئاوى هەیە لە کاتژمێرێکدا، لە کاتێکدا پار ئەوکاتە 2000 مەتر سێجا ئاوى بەرهەمهێناوە و ماڵەکانیش رۆژانە کاتژمێرێک و 30 خولەک زیاتر، ئاویان پێدراوە.

هەرچى قەڵادزێیە، هەتا ئێران ئاوى زێى بچوک بەربداتەوە کێشەى نییە، بەڵام لەگەڵ گرتنەوەى ئاوەکە، ئیدى لەوێش دۆخەکە خراپ دەبێت.

ئەندازیار مارف مەحموود، بەڕێوەبەرى پڕۆژەى ئاوى خاس بە 964ـى وت،”لەئێستادا کێشەیان نییە، چونکە ئاو بەردەدرێتەوە، بەڵام لەهەر وەختێکدا ئاو بگرێتەوە گرفت روودەدات، بۆیە تا وەرزى بارانبارین ناتوانین بڵێین لەبەردەم گرفتى ئاودا نین”.

لە قەڵادزێ، نزیکەى 20 هەزار هاوبەشى ئاو هەیە، 95%ـى هاوبەشان پشت بە پڕۆژەى ئاوى خاس دەبەستن و لەم وەرزەدا رۆژانە 31 ملیۆن لیتر ئاویان پێویستە و رۆژانەش هەر ماڵێک 50 خولەک ئاوى پێدەدرێت.