وەزارەتی دارایی و ئابووری:
داهاتی حەوت ساڵی رابردووی باج لە هەرێم زیاتر لە 5 ترلیۆن و 400 ملیار دینار بووە
فەرهاد حەسەن
وەزارەتی دارایی داهاتی حەوت ساڵی رابردووی باج لە هەرێمی کوردستان بڵاوکردەوە و دەڵێت لە ماوەی ئەم چەند ساڵەدا زیاتر لە پێنج ترلیۆن و 400 ملیار دینار بووە.
لە درێژەی خستنەڕووی ناوەڕۆکی پەرتووکی کار و چالاکی و چاکسازییەکانی وەزارەتی دارایی و ئابووری و لەچوارچێوەی پەیڕەوکردنی بنەماکانی شەفافیەت و ئەنجامدانی چاکسازی، بەشی دووەمی داتا و زانیارییەکان کە تایبەتە بە داهاتەکان و وردەکارییەکانی لەسەر ئاستی وەزارەت و پارێزگاکان خستووەتەڕوو.
بەپێی داتاکان کە وەزارەتەکە بڵاویکردووەتەوە، کۆی داهاتی باج و خانووبەرەی میری لە ساڵی 2019 تاوەکو کۆتایی ساڵی 2025 نزیکەی پێنج ترلیۆن و 415 ملیار و 30 ملیۆن دینار بووە.
دەشڵێت، لە ماوەی حەوت ساڵی رابردوودا چەندین چالاکی و چاکسازی ئەنجامدراوە لە بوارەکانی کارگێڕی و دارایی و یاسایی و پیشهیی و تەکنیکی بەپێی یاسا و رێساکان بەهەماهەنگی لەگەڵ سەرۆکایەتی ئەنجومەنی وەزیران و لایەنەکانی دادوەری و داواکاری گشتی هەروەها لەگەڵ لایەنەکانی بازرگانی و وەبەرهێنان….هتد، لە حکومەتی هەرێمی کوردستان.
ئاماژەی بەوەشکردووە، بەمەبەستی رێکخستنی کارەکانی باج و خانووبەرەی میری لە هەرێمی کوردستان و کۆکردنەوەی داهات و نەهێشتنی خۆدزینەوە لە باج و هەڵوەشاندنەوەى لێخۆشبوونەکان و پێداچوونەوە بۆ قەرزدارانی باج، چەندین هەنگاوی دیکە گیراونەتە بەر، لەوانەش؛
– بەسیستەمکردنی پڕۆسەی کاروباری باج و خانووبەرەی میری لە هەرێمی کوردستان لەگەڵ فەرمانگەی تەکنەلۆجیای زانیاری حکومەتی هەرێم.
– رێکخستنەوەى باج لە خاڵە سنوورییەکان و دانانی رێکارەکانی تایبەت بە وەرگرتنی باجی هاوردە و هەناردە.
– رێکخستن و پۆلێنکردنی ژمارەی کۆمپانیاکانی گەورە باجدەران لە پارێزگاکانی هەرێمی کوردستان.
– پێداچوونەوە و هەڵوەشاندنەوەى بڕیارەکانی لێخۆشبوون لە باجى زەوى پڕۆژەکانى وەبەرهێنان.
– سەرژمێریکردن و کەمکردنەوەی زێدەڕۆیی لەسەر موڵکەکانی میری و بەکرێدان و فرۆشتنی موڵکەکانی وەزارەتی دارایی و ئابووری لە ژێر ڕۆشنایی یاسادا .
– هەموارکردنەوەى پەیڕەوى تیانووسی گرتنی بازرگانى(نظام مسك السجلات التجارية لضريبة الدخل) بۆ مەبەستەکانى باجى دەرامەت و دانانى پەیڕەوى ئەنجومەنى پیشە (مجلس مهنة التدقيق والحسابات) لەگەڵ چەندین هەنگاوی دیكە.
وەزارەتی دارایی روونیشیکردووەتەوە، زۆرترین رێژەی داهاتی باج و خانووبەرەی میری لە پارێزگای هەولێرە لەبەر ئەوەی پایتەختی هەرێمی کوردستانە و ژمارەی کۆمپانیا گەورەکان و جوڵەی بازرگانی لەو پارێزگایە زیاترە بەراورد بە پارێزگاکانی تر و باجی هاوردە و هەناردە لە خاڵە سنوورییەکان و دەروازەکان کۆدەکرێتەوە .
