تورکیا جەنگى دژى توتن دەستپێکرد

لەمەودوا بۆ کڕینى جگەرە دەبێت ناسنامەکەت دەربهێنى

964+

وریا فەتاح

قەبارەى ئاڵوگۆڕى جگەلە لە تورکیا ساڵانە لە نێوان 20 بۆ 30 ملیار دۆلارە، چونکە 30%ـى دانیشتوانى ئەو وڵاتە جگەرە خۆرن. ئەمەش واى لە دەسەڵاتدارانى ئەو وڵاتە کردووە، چارەسەرێک بۆ ئەو هەموو جگەرە کێشە بدۆزنەوە کە ئێستا دووەم وڵاتن بۆ جگەرە کێشان.

کەمال مەمیئۆغڵو، وەزیری تەندروستی تورکیا، رایگەیاند، لە چوارچێوەی بەرەنگاربوونەوەی بەکارهێنانی توتن و بەرهەمەکانی، چەندین رێنمایی و یاسای نوێ دەخرێنە بواری جێبەجێکردنەوە. بڕیارە لە چەند هەفتەی داهاتوودا پرۆژەیاسای ئەم رێنماییە نوێیانە پێشکەش بە پەرلەمانی تورکیا بکرێت.

گرنگترین گۆڕانکارییەکان لە بڕیارە نوێیەکەدا:

یەکەم: لەمەودوا فرۆشتنی جگەرە بەبێ پیشاندانی ناسنامە قەدەغەیە، ئەمەش بۆ رێگریکردنە لە پێدانی جگەرە بە کەسانی خوار تەمەن 18 ساڵ.

دووەم: شوێنی جگەرەکێشان و جگەرەنەکێشان بە شێوەیەکی زۆر روونتر جیا دەکرێنەوە. وەزیر ئاماژەی بەوە کرد کە ئێستا کەسانی جگەرەنەکێش باج دەدەن و دەخرێنە شوێنە خراپەکان، ئەمەش کۆتایی پێدێت.

سێیەم:هۆشداری درا لەسەر مەترسییەکانی جگەرەی ئەلیکترۆنی و رەتکرایەوە کە ئەم جۆرە جگەرانە بێ زیان بن.

ئامار و داتاکانی پەیوەست بە جگەرە لە تورکیا (بە ژمارە) بەپێى قسەى وەزیر:

33%ی دانیشتوانی تورکیا (واتە 1 لەسەر 3ی هاووڵاتیان) بەکارهێنەری توتنن.
تورکیا لە ریزبەندی 2 یەمین وڵاتی جیهاندایە لە زۆریی رێژەی بەکارهێنانی جگەرە.
لە ساڵی ڕابردوودا 160 ملیار دانە جگەرە (کە دەکاتە 8 ملیار پاکەت) لە تورکیا فرۆشراوە.
قەبارەی پارەی ئاڵوگۆڕپێکراوی ساڵانەی کەرتی جگەرە لە تورکیا لە نێوان 20 بۆ 30 ملیار دۆلاردایە.
بەپێی توێژینەوەیەکی رێکخراوی مانگی سەوز (Yeşilay)، 80% ی جگەرەکێشان دەیانەوێت واز لەم خووە بهێنن.
زیاتر لە 1700 نۆرینگەی تایبەت بە وازهێنان لە جگەرە لە سەرانسەری وڵاتەکەدا بوونیان هەیە.
363 سەنتەری “ژیانی تەندروست” هەن کە خزمەتگوزاری خۆپاراستن و راوێژکاری پێشکەش دەکەن.
تەمەنی قەدەغەکراو بۆ کڕینی جگەرە خوار 18 ساڵە.
هێڵی گەرمی 171 تەرخانکراوە بۆ راوێژپێدان بەو کەسانەی دەیانەوێت واز لە جگەرە بهێنن.
لە کۆتاییدا، وەزیری تەندروستی جەختی لەوە کردەوە کە ئامانجیان تەنها سەپاندنی سزا و قەدەغەکردن نییە، بەڵکو دەیانەوێت هۆشیاری بڵاوبکەنەوە بۆ ئەوەی خەڵک بە خواستی خۆیان واز لە جگەرە بهێنن. بۆ ئەم مەبەستەش وەزارەت دەرمان و چارەسەری بێبەرامبەر دەدات بەو کەسانەی دەیانەوێت واز لە جگەرە کێشان بهێنن.