نەخۆشى سەرئێشە
رۆژى جیهانى سەرئێشەیە
65 ملیۆن کەس بە دەست سەرئێشەوە دەناڵێنن
964+
وریا فەتاح
سەرئێشە نەخۆشییەکى باو و کۆنە، لەڕووى زانستییەوە چوارەم نەخۆشى دەمارە و لە جیهاندا 65 ملیۆن کەس پێوەى دەناڵێنن.
دووەم دووشەممەى مانگى شوباتى هەموو ساڵێک، رۆژی جیهانی نەخۆشی سەرئێشەیە و لەلایەن هەردوو رێکخراوى نێودەوڵەتی بۆ نەخۆشی سەرئێشە و کۆمەڵەی نێودەوڵەتی دژی سەرئێشەیە، دیاریکراوە.
رۆژەکە، رۆژێکی تایبەتی هۆشیارییە و رێنمایى و چارەسەرى نوێ پێشکەش بەو کەسانە دەکرێت کە لەگەڵ سەرئێشە دەژین،
نەخۆشی سەرئێشە کە بە تێکچوونی گرژبوون ناسراوە، چوارەم نەخۆشی دەمار و یەکێکە لە کۆنترین حاڵەتە پزیشکییە ناسراوەکان، ئەم حاڵەتە دەبێتە هۆی وەستانی چالاکیی کارەبایی لە مێشکدا بۆ ماوەیەکی کورت، ئەمەش دەبێتە هۆی دووبارەبوونەوەی گرژبوون.
بەپێى ئامارەکانى کۆمەڵەى نێودەوڵەتى دژى سەرئێشە، لە جیهاندا 65 ملیۆن کەس بە سەرئێشەوە دەژین.
ئەمڕۆ لە زیاتر لە 120 وڵاتی جیهان یادی رۆژی جیهانی سەرئێشە دەکرێتەوە.
نەخۆشی سەرئێشە چییە؟
حاڵەتێکی پزیشکییە کە گرژبوون دروست دەکات و کاریگەری لەسەر چەندین ئەرکی دەروونی و جەستەیی هەیە، کاتێک کەسێک دووجار یان زیاتر تووشی گرژبوون بوو، بە تووشبوون بە نەخۆشی سەرئێشە دادەنرێت. ئەم گرژبوونانە لە ئەنجامی چالاکیی کارەبایی نائاسایی لەناکاو لە مێشکدا دروست دەبێت. جۆری وردی گرژبوونەکە بەندە بەوەوە کە لە کوێوە دەست پێدەکات و دواتر لەناو مێشکدا بڵاودەبێتەوە.
گرژبوون چییە؟
گرژبوون بریتییە لە تێکچوونی شێوازی رێکخستنی ئاسایی چالاکیی کارەبایی مێشک. هەرچەندە هۆکار و جۆرەکانی گرژبوون زۆرن، بەڵام تایبەتمەندییە باوەکە شەپۆلێکی بڵاوبوونەوەی چالاکیی کارەبایی کۆنترۆڵنەکراوە. ئەم چالاکییە نائاساییە لەناو مێشکدا بەزۆری گۆڕانکاری دەرەکی لە کەسەکەدا دروست دەکات کە تووشی گرژبوون دەبێت. و نیشانەکان لەوانەیە بریتی بن لە گرژبوونی ماسولکەکان، سەرلێشێواوی دەروونی، لەدەستدانی هۆشیاری یان جوڵەی جەستەی کۆنترۆڵنەکراوى بێ ئامانج.
نەخۆشی سەرئێشە حاڵەتێکی باو و ئاساییە و لە بەریتانیا لە هەر 100 کەسێک یەک کەس تووشی دەبێت.
هەرچەندە بە تێپەڕبوونی کات دەتوانێت هێواش هێواش باشتر بێت، بەڵام زۆرجار حاڵەتێکی تەواوی ژیانە و دەتوانێت لە هەر تەمەنێکدا دەستپێبکات. بەزۆری سەرهەڵدانی نەخۆشی سەرئێشە یان لە منداڵییەوە دەست پێدەکات یان لە کەسانی تەمەن سەروو 60 ساڵ.
کۆمەڵێک چارەسەر هەیە بۆ ئەوانەی نەخۆشی سەرئێشەیان هەیە لەوانە دەرمانی دژە سەرئێشە، ڕێجیمێکی تایبەت بۆ کۆنترۆڵکردنی گرژبوون، نەشتەرگەری لابردنی ئەو بەشە بچووکەی مێشک کە دەبێتە هۆی گرژبوون، دانانی ئامێرێکی کارەبایی لە لەشدا بۆ یارمەتیدانی کۆنترۆڵکردنی گرژبوون.
هەرچەندە نەخۆشی سەرئێشە دەتوانێت حاڵەتێکی تەمەن درێژ بێت، بەڵام زۆربەی ئەو کەسانەی تووشی دەبن، توانای ئەوەیان هەیە ژیانێکی ئاسایییان هەبێت، چونکە گرژبوونەکانیان بە باشی کۆنترۆڵ دەکرێت.
