قەدری درەختی سوورەچنار بزانن

ئەحمەد مستەفا

درەختی سوورەچنار یان(سوورەنار – پەڵک) دارێکی تەمەن درێژە زیاتر لە سێ هەزار ساڵ دەژی، جوتیارێک لە گوندی کوڵکنی دەشتی شارەزوور گەشەی پێداوە و ئێستا دەیان نەمامی هەیە بۆ چاندن.

ئەم درەختە گەوهەر ئاسایە، لە دوورەوە گەڵاکانی لە (گەڵا مێو) دەچێت، بە گوێرەی توێژینەوەکان، زۆر حەزی لە هەڵمژینی دوکەڵی سەیارە و کارگەکانە و دووەم ئوکسیدی کاربۆن بەخێرایی دەگوڕێت بۆ ئۆکسجین، بۆیە دەورووبەری زۆر لە پایتەختەکانی جیهان ئەم دارەی لێ روێندراوە.

یەک نەمامی سوورەچنار نرخەکەی لە پێنج هەزار دینارەوە دەستپێدەکات، و باڵایان یەک مەتر و زۆرجار تا نزیکی دوو مەترە، پاشتر بە گوێرەی خزمەتکردن و ئاودان تەمەنیان هەڵدەکشێ و باڵایان بەرزتریش دەبێتەوە، سەرەڕای ئەمانەش ئاڵای فەرمی وڵاتی (کەنەدا) وێنەی گەڵای ئەم درەخته ی لەسەرە.

عەلی محەمەدی جوتیار بۆ 964 وتی، ئەم درەخته کە لە پایزدا رەنگی گەڵاکانی دەگۆڕێن بۆ سوور و پرتەقاڵی زۆر حەزی بە ئاو و نزیک چەم و کانیە، بەڵام لە ناو باخ و ماڵیش دەچێندرێت،  وەک داری چەتر یاخود سێبەر بەکاردێت، بە مەرجێک ساڵانە هەڵپاچینی قورسی بۆ بکرێ کەخۆی درەختێکی زۆر خۆڕاگرە.

سوورە چنار درەختێکە گەشەی خێرایە و بۆنێکی زۆر تایبەت و سروشتی هەیە.