"بهداخهوه گهنج گوێ له حهیران ناگرێت"
له ههولێر دهرگا لهسهر ماڵی حەسەن حەیران كرایهوه
964+
دەشتی عارف ـ هەولێر
له ههولێر ناوهندێكی تایبهت به حهیران كرایهوه و ناویان لێنا ماڵى حهسهن حهیران، بۆ ئهوهیانه ههم ناوى حهسهن حهیران به زیندوویی بمێنیبَتهوه و مههیش گهنجهكان رابێنن و ئاشناى فۆلكلۆر و كهلهپوور بكرێن.
ماڵهكه لە پاڕکی شانەدەر كرایهوه، ژمرایهكى زۆرى دۆستانى فۆلكلۆر و حهیرانبێژان ئامادهبوون.
هێمن، ناسراو بە مام سەعید، به 964ـى وت، گەنجانی ئێستا گوێی لەحەیران ناگرن زۆر وشە هەیە کە فۆلکلۆری کوردییە نایزانن، بۆیه كردنهوهى ئهم شوێناه بۆ ئاشنابوون و فێربوونى ئهم گهنجانه پێویسته.
وتیشی “جاری وایە لە فیلمێک قسەیەک دەکەم دواتر پەیوەندیم پێوەدەکەن و دەڵێن ئەم وشەیە مانایی چیە، ئەمەش دەرخەری ئەوەیە کە گوێی لە حەیران ناگرن چونکە حەیران هەموو وشەکانی کوردی فۆلکلۆرین”.
سلێمان قەرەچوغی حەیرانبێژ، جیاوازی نێوان حەیران و لاوک و بەستەی بۆ کردین و ههر سێ نموونهكهشی بهدهنگی خۆى بۆى وتینهوه.
حەیران یەکێکە لە هونەرە هەر کۆن و فۆلکلۆرەکانی کورد و ههولێری به نیشتمانى سهرههڵدانى حهیران دادهندرێت كه لێیهوه دهست به بڵاوبوونهوهى حهیران كراوه.
حەسەن حەیرانیش كه ناوی تەواوی (حەسەن قادر خەلیل برایم گەورەیە) و ساڵی 1937 لە دایکبووە و ساڵى 1984 كۆچی دوایی كردووه، بهیهكێك له دیارترین حهیرانبێژهكانى كوردستان دادهندرێت، كه جگه له وتنهوهى حهیران ارهززاییهكى باشیشی له ژهنینى شمشاڵ ههبووه.
پێداچوونەوە؛ فەرهاد حەسەن
دوا نەوەی حەیران بێژانی هاوچەرخی موکریان لە گوندێکی بۆکانە
